Greva e punëtorëve të Infrakos ka ndërprerë qarkullimin e trenave të udhëtarëve në Kosovë, ndërsa sindikata kërkon rritje pagash.

Transporti hekurudhor i udhëtarëve në Kosovë është ndërprerë më 9 nëntor, pas nisjes së grevës së punëtorëve të ndërmarrjes publike Infrakos, të cilët kërkojnë indeksimin e pagave në përputhje me pozitat, kualifikimet dhe përgjegjësitë e tyre.

Ndërprerja ka prekur linjën Prishtinë–Pejë, e vetmja që aktualisht funksionon për transportin hekurudhor të udhëtarëve në Kosovë. Sipas njoftimit të ndërmarrjes publike Trainkos, treni që ishte parashikuar të nisej nga Prishtina në orën 07:50 do ta ndërpriste udhëtimin në Fushë Kosovë, pasi Infrakos kishte paralajmëruar pezullimin e shërbimeve infrastrukturore duke filluar nga ora 08:00.

Pezullimi i këtyre shërbimeve ka pamundësuar edhe qarkullimet e tjera të trenave deri në normalizimin e situatës. Trainkos, ndërmarrja përgjegjëse për transportin hekurudhor, sqaroi se ndërprerja ka ndodhur për arsye jashtë mundësive të saj operative dhe se shërbimet do të rikthehen sapo të krijohen kushtet e nevojshme.

Punëtorët kërkojnë rritje proporcionale të pagave

Hysen Nikqi, përfaqësues i Këshillit Grevist të Infrakosit, deklaroi për Radion Evropa e Lirë se kërkesa kryesore e punëtorëve është indeksimi i pagave për të gjitha kategoritë e të punësuarve.

Sipas tij, pakënaqësitë janë shtuar pas rritjes së pagës minimale në 500 euro, nga korriku i vitit 2026, pasi pagat e kategorive të tjera të punonjësve nuk janë rritur në mënyrë proporcionale. Kjo ka bërë që diferencat në paga ndërmjet punonjësve me kualifikime dhe përgjegjësi të ndryshme të ngushtohen ndjeshëm.

“Me vendim të Qeverisë, tashmë paga minimale ka arritur në 500 euro dhe ka prekur një numër të konsiderueshëm të punëtorëve. Por, pjesa tjetër është ngushtuar, sepse pagat nuk janë rritur në mënyrë proporcionale për të gjitha kategoritë”, tha Nikqi.

Ai përmendi si shembull diferencën e vogël në paga ndërmjet inxhinierëve dhe punëtorëve teknikë apo shërbyes, duke argumentuar se struktura aktuale e pagave nuk pasqyron përgjegjësitë e secilës pozitë.

Sipas Nikqit, Infrakos ka rreth 200 punëtorë. Ai nuk dha të dhëna për pagën mesatare në ndërmarrje, por paralajmëroi se greva do të vazhdojë edhe në ditët në vijim, deri në përmbushjen e kërkesave.

Radio Evropa e Lirë i është drejtuar edhe menaxhmentit të Infrakosit për informacion mbi pagën mesatare të punonjësve dhe masat e mundshme për zgjidhjen e situatës, por deri në publikimin e lajmit nuk kishte marrë përgjigje.

Greva ishte paralajmëruar që më 26 tetor

Ndërprerja e transportit hekurudhor vjen pas protestës së organizuar më 26 tetor nga punëtorët e Infrakosit, përpara stacionit hekurudhor në Fushë Kosovë. Gjatë protestës, ata paralajmëruan nisjen e grevës nëse kërkesat e tyre nuk do të adresoheshin nga drejtuesit e ndërmarrjes.

Përveç indeksimit të pagave, punëtorët kërkuan përmirësimin e kushteve të punës dhe rritjen e sigurisë. Përfaqësuesit sindikalë kritikuan bordin dhe menaxhmentin e Infrakosit, duke pretenduar se nuk ishin ndërmarrë hapa konkretë për plotësimin e kërkesave.

Në deklarimet publike të 9 nëntorit, përfaqësuesit e sindikatës përmendën edhe kërkesën për rritjen e kompensimit për ushqim dhe kryerjen e pagesave retroaktive për tre muajt e fundit.

Infrakos dhe Trainkos janë dy ndërmarrje publike me përgjegjësi të ndryshme. Infrakos administron infrastrukturën hekurudhore, përfshirë binarët dhe sistemet që mundësojnë qarkullimin e trenave, ndërsa Trainkos ofron shërbimet e transportit.

Për këtë arsye, Trainkos varet nga shërbimet infrastrukturore të Infrakosit për të operuar trenat, edhe pse vetë ndërmarrja e transportit nuk është pjesë e grevës.

Paga minimale në Kosovë është rritur me rreth 43 për qind nga viti 2024

Paga minimale në Kosovë ka shënuar rritje të konsiderueshme gjatë viteve të fundit. Nga 350 euro bruto në vitin 2024, ajo u rrit në 425 euro në janar 2026 dhe më pas në 500 euro nga korriku i të njëjtit vit, sipas vendimit të Qeverisë të marrë më 31 tetor 2025.

Kjo përfaqëson një rritje prej rreth 43% krahasuar me nivelin e vitit 2024. Megjithatë, rritja e pagës minimale nuk sjell automatikisht rritje proporcionale për punonjësit që paguhen mbi këtë nivel.

Pikërisht kjo diferencë është në qendër të pakënaqësive të punëtorëve të Infrakosit, të cilët kërkojnë që pagat të reflektojnë kualifikimet, pozitat dhe përgjegjësitë e secilit punonjës.

Kosova mbetet pa linjën e vetme aktive të trenave të udhëtarëve

Greva ka prekur të gjithë transportin e rregullt hekurudhor të udhëtarëve në Kosovë, pasi aktualisht funksionon vetëm linja Prishtinë–Pejë dhe anasjelltas, me nga dy udhëtime në ditë në secilin drejtim.

Sipas të dhënave të Trainkosit, gjatë vitit 2025 mbi 88 mijë udhëtarë shfrytëzuan transportin hekurudhor, rreth 20% më shumë se në vitin 2024.

Ndërprerja e shërbimeve infrastrukturore nga Infrakos nënkupton pezullimin e plotë të qarkullimit të rregullt të trenave të udhëtarëve, deri në përfundimin e grevës ose arritjen e një zgjidhjeje që mundëson rifillimin e shërbimeve.

Hekurudhat e Kosovës përballen edhe me vonesa në investime

Ndërprerja e qarkullimit të trenave ndodh në një periudhë kur sektori hekurudhor i Kosovës vazhdon të përballet me probleme infrastrukturore dhe vonesa në realizimin e projekteve të rëndësishme.

Një ndër investimet kryesore është rehabilitimi i Linjës 10, e cila lidh Kosovën me Maqedoninë e Veriut në jug dhe Serbinë në veri, me synimin për të përmirësuar transportin hekurudhor dhe lidhjet rajonale.

Megjithëse punimet kanë nisur prej vitesh, projekti ende nuk ka përfunduar. Në raportin e publikuar më 4 nëntor, Komisioni Evropian vlerësoi se përparimi në rehabilitimin e Linjës 10 mbetet i kufizuar.

Sipas Komisionit, punimet në dy fazat e para, që përfshijnë segmentet Hani i Elezit–Fushë Kosovë dhe Fushë Kosovë–Mitrovicë, kanë vijuar me ritëm të ngadalshëm, duke u përqendruar kryesisht në ndërhyrje teknikisht të ndërlikuara në ura dhe tunele.

Raporti evidenton gjithashtu vonesa në tenderimin e sistemeve të sinjalizimit dhe telekomunikacionit, të cilat janë të nevojshme për të mundësuar qarkullimin e trenave me shpejtësi mbi 100 kilometra në orë.

Edhe pse infrastruktura e kalimit hekurudhor me Maqedoninë e Veriut ka përfunduar, operimet e përbashkëta ende nuk kanë nisur.

Komisioni Evropian i kërkoi Kosovës të përshpejtojë punimet dhe të adresojë problemet teknike, administrative dhe institucionale që pengojnë përfundimin e projektit.

Nga ana e saj, Qeveria e Kosovës u zotua se do t'i marrë seriozisht rekomandimet e Komisionit Evropian dhe do të angazhohet për adresimin e tyre.

Ndërkohë, rifillimi i transportit hekurudhor të udhëtarëve mbetet i kushtëzuar nga normalizimi i shërbimeve infrastrukturore të Infrakosit, ndërsa punëtorët kanë paralajmëruar vazhdimin e grevës deri në plotësimin e kërkesave të tyre.

Burimi: REL